مطالعه تطبیقی:افزایش آکاهی های اطراف موضوع و درک وضعیت موجود سایر کشورها، یاری دهنده در فهم نیاز به تغییر و تحول خواهد بود.از این نظر، مدیر مدرسه می بایست، ضمن بررسی مشکل های محل خدمت خود، نسبت به ایجاد وضعیت جدید، اقدام نماید.مطالعه در این راه، کمک دهنده است.
دانایی در این زمینه امری لازم و ضروری است.این حاصل نمی شود مگر، مطالعه کتاب های تخصصی و انواع ماهنامه های آموزشی و تربیتی، صورت گیرد.این مهم، برای همه مدیران، کارساز خواهد بود.کسب دانستنی های مورد نیاز، یکی از راه های حل مسائل انسانی است.
از طرفی، آگاهی از میزان های توسعه آموزشی و تربیتی، نگرشی نسبی گرایانه ایجاد می کند که بر اساس آن، چگونگی انتخاب راه نیز معین می گردد.این عدم توجه به مطلق گرایی، باعث پیگیری انواعی از پیشرفت هایی می شود که دیگر کشورها بدان دست یافته اند.
این وضعیت را مطالعه تطببقی گویند که در آن، یک محقق از طریق مراجعه به متون تخصصی و گشت در وضعیت نظام های آموزشی دیگر کشورها، به آگاهی های مهمی دست می یابد که یاور او در مراحل بعدی هستند.
چرا ژاپن در این زمینه، پیشروست؟این، تنها یک پرسش است و پاسخ آن، در کسب دانستنی های تطبیقی است.آموزش و پرورش تطبیقی که به عنوان یک واحد درسی در دانشکده های علوم تربیتی، تدریس می شود و در قالب کتاب منتشر می گردد، یاری دهنده است.
مدیریت آموزشی در تمام سطوح خود به مطالعه آن نیازمند است.این نیاز در وهله اول، شامل سطوح بالادستی مانند وزیر، معاون ها و اعضای شورای آمؤزش ؤ پرورش می باشد.آن ها باید به مقایسه بپردازند تا نقاط ضعف خود و قوت دیگران را کشف نمایند.
از این نظر، توجه به تعریف علم تطبیقی و حدود و ثغور آن، ضروری است.در تعریف آن، گفته می شود که«علم مطالعه نظام های آموزشی کشورها و مقایسه آن با وضعیت خود، به منظور شناسایی نقاط ضعف و تلاش برای رفع آن را گویند.»
این مطالعه برای مدیران آموزشی، ایجاد مقایسه ای میان آنچه هست و آنچه باید باشد, است.یعنی، مدرسه من با آموزشگاه اندونزی چه تفاوت هایی دارد؟آیا راضی کننده است؟کدامین نکته یا نکته ها، قابل استفاده هستند؟آیا می توان اجرا کرد؟
باید توجه داشت که مطالعه تطبیقی، تقلید ساز نیست زیرا علمی پیشرونده به منظور یاری رساندن به امور اصلاحی است؟ نگاهی به آینده دارد و توسعه تربیتی را برای همه می خواهد.آن، معرفی قابل اعتماد و مملو از دانستنی هایی غنی است.مدیران آموزشی نیازمند به آن هستند.
از طرفی دیگر، خواننده می تواند با مطالعه محتوا، ضمن گزینش، اقدام به مقایسه و رفع نواقص نماید با این توضیح که جایگاه و قدرت تصمیم گیری او بسیار تاثیر گذار خواهد بود و این بدان معناست که همه مطالب برای همه، کاربردی نمی شوند.
این محدودیت برای مدیر یک مدرسه که در کف مدیریت آموزشی قرار می گیرد، بیشتر است در حالی که برای وزیر و یا شورای عالی آموزش و پرورش، در حد پایین تری قرار دارد.شاید علت این تفاوت در نوع نظام های آموزشی، متغیر شود.
به طور مثال، در نظام های متمرکز مانند ایران، این محدودیت شدت بیشتری دارد در حالی که در کشورهایی مانند هند یا پاکستان که نیمه متمرکز هستند، آزادی عمل، افزون تر و احتمال تغییر، فراوان تر است.در کشورهای غیر متمرکز وضعیت متفاوت خواهد بود.
استفاده از دانستنی های تطبیقی، بیشتر از این که دانایی از وضعیت دیگر کشورها باشد، در مسیر تغییر و تحول قرار دادن نظام آموزشی خودی است.تفکری که از تعصب گرایی به دور است و اصرار بر درست بودن وضعیت موجود، کنار گذاشته می شود.
این نوع مطالعه ها به طور معمول در همه کشورها به خصوص آن هایی که از نظام های آموزشی پیشرفته ای برخوردار هستند، صورت می گیرد که در نوع خود، تازه ترین تغییرها در روش های مدیریت مدارس، ارائه می گردد.
این مهم که چگونه می توان از این داده ها استفاده کرد؟ و به کدامین طریق، وارد نظام آموزشی نمود؟موضوعی خاص است که بیشتر به فرهنگ حاکم بر کشورها مربوط می گردد.وضعیتی که گاه سریع و زمانی کند انجام می گیرد.
با این حال، باید پذیرفت که نظام های آموزشی به ویژه بخش مدیریتی آن، نمی تواند، بدون آگاهی از توسعه جهانی، موفق به پیشرفت گردد.نیاز به تغییر، زمانی ایجاد می شود که از رشد دیگران و در واقع، عقب ماندگی خود، آگاه باشید.
انتشار کتبی با نام سالانه که به وسیله یونسکو منتشر و در اختیار کشورهای عضو هست، به همین منظور صورت می گیرد.این کتاب، در اصل، آموزش و پرورش تطبیقی است که در آن، وضعیت نظام های آموزشی،توضیح داده می شود.
به دلیل آمار و ارقام کمی و کیفی علمی در درون مطالعه های تطبیقی است که کشورهای عضو، ضمن بررسی وضعیت نظام آموزشی خود و مقایسه آن با وضعیت جهانی، نسبت به ایجاد تغییر و تحول در درون، اقدام می کنند.
این وضعیت برای مدیریت آموزشی به ویژه مدارس، از اهمیت خاصی برخوردار است.این مهم به خصوص در روش ها و ایجاد خلاقیت و استفاده از ابتکارهای دیگران، از ضرورت خاصی برخوردار است.مدیریت آموزشی، سکون پذیر نیست.
این که، نظام های آموزشی و در کف آن، مدیریت مدارس، چگونه می توانند از این دانستنی های مفید و قابل اعتماد،استفاده کنند؟بستگی به نظام سیاسی کشورها دارد.این که کشوری آزاد و خواهان پیشرفت است یا دیکتاتور و متعصب بر سنت ها قرار دارد؟کدامیک مسلط است؟
